जळगावातील अमर शहीद संत कंवरराम ट्रस्टच्या वृद्धाश्रमातील व्यवस्थापन समितीच्या जबाबदारीचा मुद्दा ऐरणीवर
जळगाव | The Citizen Mirror (जितेंद्र कुकरेजा)
पूज्य साई संत हरदासराम साहेब यांच्या आध्यात्मिक व सामाजिक विचारांचा प्रचार-प्रसार तसेच राष्ट्रीय ऐक्य आणि सद्भावनेच्या भावनेतून जळगाव शहरातील अमर शहीद संत कंवरराम ट्रस्टकडून विविध सामाजिक व लोकहिताची कामे केली जातात. याच सेवाभावी कार्याचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे असहाय, निराधार आणि गरजू वृद्धांसाठी चालविण्यात येणारा वृद्धाश्रम.
सिंधी समाजातील गरजू वृद्धांना आधार, निवारा आणि आवश्यक सुविधा मिळाव्यात, या उद्देशाने लोकसेवा मंडळ मंदिरातील विशेष हॉलमध्ये हा वृद्धाश्रम चालविला जात असल्याची माहिती आहे. वृद्धांच्या भोजनापासून त्यांच्या आजारपणातील काळजीपर्यंत विविध सुविधा ट्रस्टच्या माध्यमातून उपलब्ध करून दिल्या जातात. वृद्धाश्रमातील रहिवाशांची देखभाल करण्यासाठी स्वतंत्र समितीही कार्यरत असल्याचे सांगण्यात येते.
मात्र, याच वृद्धाश्रमातून ५७ वर्षीय निर्मल मोजनानी हे कोणालाही माहिती न देता अचानक निघून गेल्याची माहिती समोर आली आहे. ते अनेक दिवसांपासून वृद्धाश्रमात वास्तव्यास होते, अशी माहिती सूत्रांकडून मिळाली आहे.
प्रतिनिधीने केली प्रत्यक्ष खातरजमा
या प्रकाराबाबत मिळालेल्या माहितीनंतर The Citizen Mirror चे प्रतिनिधी जितेंद्र कुकरेजा यांनी सेवा मंडळाच्या कार्यालयात प्रत्यक्ष भेट देऊन माहिती जाणून घेतली. त्यावेळी निर्मल मोजनानी हे वृद्धाश्रमातून निघून गेल्याची माहिती असल्याचे समोर आले.
या प्रकरणात वृद्धाश्रमाची जबाबदारी सांभाळणाऱ्या समितीच्या पदाधिकाऱ्यांची भेट घेऊन त्यांची बाजू जाणून घेण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. मात्र, संबंधित पदाधिकाऱ्यांची भेट होऊ शकली नाही.
तीन दिवस उलटूनही पोलीस तक्रार का नाही?
या संपूर्ण प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे वृद्ध व्यक्ती वृद्धाश्रमातून निघून गेल्याचे समोर आल्यानंतर तीन दिवस उलटले असतानाही अद्याप पोलीस तक्रार करण्यात आली नसल्याची माहिती आहे.
वृद्ध व्यक्ती स्वतःहून कुठे गेली आहे की त्यामागे अन्य कोणते कारण आहे, याबाबत कोणताही निष्कर्ष काढणे सध्या घाईचे ठरेल. मात्र, वृद्ध व्यक्तीचा ठावठिकाणा निश्चित नसताना त्याची तातडीने माहिती घेणे, नातेवाईकांशी संपर्क साधणे आणि परिस्थिती गंभीर असल्यास पोलिसांना कळविणे ही व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने महत्त्वाची बाब ठरते.
विशेषतः वृद्धाश्रमात दाखल असलेल्या व्यक्तींची जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर अशा प्रसंगी नोंदवही, उपस्थिती तपासणी, कुटुंबीयांशी संपर्क आणि आपत्कालीन प्रतिसादाची निश्चित कार्यपद्धती आहे का? हा प्रश्न आता उपस्थित होत आहे.
ट्रस्टच्या सामाजिक कार्याला धक्का नको; मात्र व्यवस्थापनाची जबाबदारीही महत्त्वाची
अमर शहीद संत कंवरराम ट्रस्टचे सामाजिक कार्य आणि वृद्धांसाठी दिला जाणारा आधार हा निश्चितच महत्त्वाचा आहे. समाजातील असहाय आणि निराधार वृद्धांना निवारा देणे ही संवेदनशील जबाबदारी आहे. त्यामुळे एका घटनेच्या आधारे संपूर्ण ट्रस्टच्या सामाजिक कार्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणे योग्य ठरणार नाही.
परंतु, सेवाभावी संस्थेची प्रतिष्ठा टिकविण्यासाठीच व्यवस्थापनातील प्रत्येक बाब अधिक पारदर्शक आणि दक्ष असणे आवश्यक आहे.
एखादा वृद्ध रहिवासी अचानक आश्रमातून निघून गेल्यानंतर त्याची माहिती कोणाला दिली? नातेवाईकांशी संपर्क करण्यात आला का? संस्थेच्या नोंदवहीत त्याची नोंद झाली का? पोलिसांना माहिती देण्याबाबत निर्णय कोणी घेतला? आणि तीन दिवस उलटूनही तक्रार का करण्यात आली नाही? या प्रश्नांची अधिकृत उत्तरे समोर येणे गरजेचे आहे.
वृद्धांची सुरक्षितता सर्वोच्च प्राधान्य असावे
वृद्धाश्रम म्हणजे केवळ निवारा देण्याचे ठिकाण नाही, तर तेथे दाखल असलेल्या प्रत्येक वृद्धाच्या सुरक्षिततेची आणि देखभालीची जबाबदारीही तितकीच महत्त्वाची असते.
त्यामुळे निर्मल मोजनानी यांचा शोध घेण्यासाठी आवश्यक ती पावले तातडीने उचलली जात आहेत का, याकडे आता लक्ष लागले आहे. संबंधित ट्रस्टने या प्रकरणाची वस्तुस्थिती स्पष्ट करून अधिकृत भूमिका मांडल्यास अनेक प्रश्नांना पूर्णविराम मिळू शकतो.
वृद्धाश्रमातील एका व्यक्तीच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न हा कोणत्याही संस्था किंवा समाजाच्या प्रतिष्ठेपेक्षा मोठा आहे. त्यामुळे या प्रकरणात सत्य परिस्थिती समोर येणे आणि वृद्ध व्यक्ती सुखरूप सापडणे, हेच सर्वांचे प्रमुख उद्दिष्ट असले पाहिजे.
