मुंबई | The Citizen Mirror Political Desk

महाराष्ट्रातील आगामी विधान परिषद निवडणुकीच्या पार्श्वभूमीवर महायुतीतील जागावाटपाचा प्राथमिक फॉर्म्युला जवळपास निश्चित झाल्याची माहिती समोर येत आहे. राज्यातील १७ जागांसाठी होणाऱ्या निवडणुकीत भाजपने पुन्हा एकदा ‘मोठा भाऊ’ म्हणून आपले वर्चस्व कायम ठेवल्याचे दिसत असून, प्राथमिक चर्चेनुसार भाजपच्या वाट्याला तब्बल १२ जागा, शिवसेनेला ३ तर राष्ट्रवादी काँग्रेसला केवळ २ जागा मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

राजकीय सूत्रांच्या माहितीनुसार मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि दोन्ही उपमुख्यमंत्र्यांच्या बैठकीनंतर या फॉर्म्युल्यावर अंतिम शिक्कामोर्तब होण्याची शक्यता आहे. मात्र, जागांची आकडेवारी समोर येताच महायुतीतील काही नेते आणि इच्छुकांमध्ये दबक्या आवाजात नाराजीची चर्चा सुरू झाल्याचे राजकीय वर्तुळात बोलले जात आहे.

‘ज्याचे संख्याबळ जास्त, त्याची जागा’ — पण सर्वत्र हेच समीकरण लागू होणार?

महायुतीने स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील संख्याबळ हा प्रमुख निकष मानून जागावाटपाचा फॉर्म्युला आखल्याचे सांगितले जात असले, तरी काही मतदारसंघांमध्ये:

• स्थानिक राजकीय समीकरणे
• पक्षनिष्ठा
• नेत्यांचा प्रभाव
• भविष्यातील विधानसभा गणित

यामुळे अदलाबदलीची शक्यता नाकारता येत नाही.

सूत्रांच्या माहितीनुसार काही जागांवर भाजप, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्यात परस्पर समन्वयातून बदल होऊ शकतात. त्यामुळे अंतिम यादी जाहीर होईपर्यंत अनेक इच्छुकांचे राजकीय गणित अधांतरी राहण्याची शक्यता आहे.

भाजपचे वर्चस्व, मित्रपक्षांची कोंडी?

महायुतीतील सर्वात मोठा पक्ष म्हणून भाजपला १२ जागा मिळण्याची शक्यता असली, तरी शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या वाट्याला तुलनेने कमी जागा आल्याने स्थानिक पातळीवर अस्वस्थता वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.

विशेषतः:

• स्वतःचा स्थानिक प्रभाव असल्याचा दावा करणारे नेते
• दीर्घकाळ पक्षासाठी काम करणारे कार्यकर्ते
• इच्छुक उमेदवार

आता पक्षश्रेष्ठींच्या अंतिम निर्णयाकडे डोळे लावून बसले आहेत.

राजकीय जाणकारांच्या मते, उघड बंडखोरीची शक्यता कमी असली तरी दबक्या नाराजीचे पडसाद स्थानिक राजकारणात उमटू शकतात.

१८ जूनला मतदान, २२ जूनला निकाल

विधान परिषदेच्या १७ जागांसाठी:

• १८ जून रोजी मतदान
• २२ जून रोजी मतमोजणी आणि निकाल

जाहीर होणार आहेत.

स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील विद्यमान संख्याबळ लक्षात घेता या निवडणुकीत महायुतीचे पारडे जड मानले जात आहे. त्यामुळे विरोधकांपेक्षा महायुतीतील अंतर्गत राजकारण आणि जागावाटपाचे समीकरण अधिक चर्चेत आले आहे.

प्राथमिक जागावाटपाचा फॉर्म्युला

कोणत्या जागेवर कोणाचा दावा?

राष्ट्रवादी काँग्रेस

• रायगड – रत्नागिरी – सिंधुदुर्ग
• हिंगोली – परभणी

शिवसेना

• ठाणे
• नाशिक
• यवतमाळ

भाजप

• नागपूर
• वर्धा – चंद्रपूर – गडचिरोली
• अहिल्यानगर
• छत्रपती संभाजीनगर – जालना
• सातारा – सांगली
• पुणे
• जळगाव
• नांदेड
• भंडारा – गोंदिया
• अमरावती
• लातूर – धाराशीव – बीड
• सोलापूर

राजकीय अर्थ काय?

या जागावाटपातून महायुतीत भाजपचे निर्विवाद वर्चस्व पुन्हा एकदा अधोरेखित होताना दिसत आहे.

राजकीय विश्लेषकांच्या मते:

• भाजपचा संघटनात्मक विस्तार
• स्थानिक स्वराज्य संस्थांमधील मजबूत पकड
• सत्ता समीकरणांवरील नियंत्रण

यामुळे भाजप ‘बिग ब्रदर’च्या भूमिकेत अधिक मजबूत होताना दिसत आहे.

मात्र दुसरीकडे:

• मित्रपक्षांची मर्यादित जागा
• स्थानिक नेतृत्वातील अस्वस्थता
• भविष्यातील विधानसभा निवडणुकांचे गणित

यामुळे महायुतीतील शक्तिसंतुलनाचा प्रश्न पुन्हा चर्चेत आला आहे.

The Citizen Mirror Analysis

विधान परिषद निवडणुकीतील जागावाटप हे केवळ निवडणूक गणित नसून महायुतीतील वास्तविक शक्तिसंतुलनाचे प्रतिबिंब मानले जात आहे.

भाजपचे वाढते वर्चस्व आणि मित्रपक्षांची मर्यादित भूमिका भविष्यातील महाराष्ट्राच्या राजकारणावर दीर्घकालीन परिणाम करू शकते.

अंतिम यादी जाहीर होईपर्यंत अनेक इच्छुकांच्या आशा कायम असल्या, तरी या फॉर्म्युल्याने महायुतीतील अंतर्गत राजकीय वास्तव स्पष्ट केल्याची चर्चा सुरू आहे.